Polikistik over sendromu hormon dengesizliği yaşayan kadınlarda bir problemdir.Adet periyodunda problemlere neden olur ve hamile kalmayı zorlaştırır.Eğer tedavi edilmezse,zamanla diyabet ve kalp hastalığı gibi ciddi sağlık problemlerine neden olabilir.
Polikistik over sendromuna yakalanan bir çok insan yumurtalıklarda bir çok küçük kistler geliştirir.Bu nedenle buna polikistik over sendromu denir.Kistler zararlı değil fakat hormon dengesizliğine neden olur.
Erken bir tedavi belirtileri kontrol etmenize yardım edebilir ve uzun süreli problemleri engelleyebilir.
Hormonlar kimyasal habercilerdir,bir çok sürecin başlamasında rol alır,enerji gelişimi ve üretimi de buna dahildir.Genellikle bir hormonun görevi başka bir hormonun salgılama sinyalini vermesidir.
Polikistik over sendromunun nedenleri tam olarak bilinmemektedir,fakat genetik bu faktörlerden bir tanesi olabilir.Bu nedenle eğer ailenizde bu sendroma yakalanan,veya diyabet ve düzensiz adet günlerine sahip bireyler varsa sizin de bu sendroma yakalanma riskiniz fazladır.Polikistik over sendromu anne veya baba tarafından size bulaşabilir.
Belirtiler ilk başlarda hafiftir.Bir kaç belirtiye veya bir çok belirtiye sahip olabilirsiniz.Bu belirtilerden bazıları:
*Sivilce
*Kilo alma veya ani kilo kaybı
*Yüz veya vücut kısmında ekstra tüyler.Genellikle kadınlar daha kalın ve koyu yüz tüylerine ve karın,göğüs ve sırt kısımlarında daha çok tüy gözükmeye başlar.
*Düzensiz adet günleri.Polikistik over sendromuna yakalanan kadınlar genellikle yılda 9'dan az adet periyoduna sahip olur.Bazıları hiç adet günü göremezken diğerleri ağır kanamalarla karşılaşabilir.
*Kısırlık problemleri.Polikistik over sendromuna sahip bir çok kadın hamile kalmakta zorluk çeker.
*Depresyon
Polikistik over sendromunu teşhis etmek için doktorunuz:
*Adet döngüleri,belirtileri ve geçmiş sağlığınız hakkında bazı sorular sorar.
*Yüksek kan basıncı ve ekstra tüyler için sizi bir fiziksel incelemeden geçirir.Sağlıklı bir vücut kitle indeksine sahip olduğunuzdan emin olmak için doktorunuz ağırlığınızı ve boyunuzu da ölçecektir.
*Kan şekeri,insülin ve diğer hormon seviyelerini ölçmek için bir çok teste başvuracaksınız.Benzer belirtilere sahip olan tiroid ve diğer bez problemleri hormon testleri tarafından tespit edilebilir.
Ayrıca yumurtalıklarda yer alan kistleri tespit etmek için ultrasona girmeniz gerekebilir.
Düzenli egzersiz,sağlıklı beslenme ve kilo kontrolü polikistik over sendromu için anahtar tedavilerdir.Tedavi hoş olmayan belirtileri azaltabilir ve uzun süreli problemleri önleyebilir.
*Orta aktivitelerde yer almaya çalışın.Yürüyüş insanların yapabileceği en büyük egzersizlerdendir.
*Kalp sağlığı için iyi besinler alın.Meyve,sebze,fındık ve fasulye gibi yiyecekleri bol bol tüketin.Et,peynir ve kızarmış yiyecekler gibi doymuş yağ içeren besinlerden kaçının veya bunları azaltın.
*Polikistik over sendromuna yakalanan bir çok kadın kilo kaybından dolayı bazı faydalara sahip olur.4.5 kilo kaybetmek bile hormon dengesini sağlamada ve adet günlerinin düzenli olmasında yardımcı olabilir.
*Eğer sigara içiyorsanız bırakmayı düşünün.Sigara içen kadınlar daha yüksek androjen seviyesine sahip olur ve bu da polikistik over sendromuna katkıda bulunabilir.
Doktorunuz belirtileri azaltmak için doğum kontrol haplarını,düzenli adet günlerine sahip olmanız için metformin ve hamile kalmakta zorluk çekiyorsanız size kısırlık ilaçlarını tavsiye edebilir.
Tedavinin çalıştığından emin olmak için sürekli doktorunuzu ziyaret edebilirsiniz.Ayrıca diyabet,yüksek kan basıncı ve diğer belirtileri kontrol etmek için bazı testlerden geçebilirsiniz.
Polikistik over sendromu nedenleri nelerdir?
Polikistik over sendromunun nedenleri tam olarak belli değil,fakat buna genetik faktörler neden olabilir.
Polikistik over sendromu problemleri hormonal değişikliklerden kaynaklanır.Bir hormon diğerini değiştiren hormonu tetikleyebilir.
Polikistik over sendromu belirtileri nelerdir?
Polikistik over sendromu belirtileri zamanla ortaya çıkar.Hormonal değişiklikler genç kızlarda ilk adet periyodundan sonra belirtilerin daha erken ortaya çıkmasına sebep olabilir.Kilo aldıktan sonra belirtiler daha belirgin hale gelebilir.
Belirtiler:
*Aybaşı problemleri.Bu problemler bir kaç adet periyoduna sahip olmak veya hiç adet periyoduna sahip olmamak,ve ağır veya düzensiz kanamalar
*Kafa derisinde saç kaybı,yüz,göğüs,karın,uyluk ve ayaklarda yeni tüylerin çıkması.
*Sivilce ve yağlı deri
*Çok fazla insülin nedeniyle obezite
*Depresyon veya ruh değişiklikleri
*Uyurken nefes alma problemleri.Bu obezite ve insülin direnci ile ilişkilendirilir.
Polikistik over sendromunun riskleri nelerdir?
Polikistik over sendromu için en büyük risk aile geçmişidir.Eğer ailenizde bulunan kadınlar polikistik over sendromuna sahipse ve diyabet veya düzensiz adet günlerine sahipse risk sizin için büyüktür.Polikistik over sendromu anne veya baba tarafından size geçebilir.
Ailede diyabet geçmişi polikistik over sendromunun riskini artırabilir çünkü bu sendrom ile diyabet arasında büyük bir risk vardır.
Uzun süreli nöbet ilaçları kullanımı örneğin depakote gibi ilaçlar ve polikistik over sendromu arasında çok güçlü bir bağ vardır.
Polikistik over sendromu nasıl tedavi edilir?
Düzenli egzersiz,sağlıklı bir diyet,formda kalmak,ve sigara içmemek tedavinin önemli parçalarındandır.Hormonlarınızı dengelemek için bazı ilaçları alabilirsiniz.
Yapılacak tedavi belirtilere ve hamile kalmayı planlamanıza bağlıdır.Polikistik over sendromunu iyileştiremezsiniz fakat sebep olduğu kısırlık,düşük yapma,diyabet,kalp hastalıkları ve rahim kanseri gibi riskleri azaltabilirsiniz.
Sağlıklı hayat tarzı:
*Eğer aşırı kiloluysanız,kilo kaybı sizin için bir tedavi yöntemi olabilir.Çok düşük bir kilo kaybı bile bazen hormonlarınızı dengeleyebilir ve adet periyotlarının düzenli olmasına ve yumurtlamaya yardımcı olabilir.
*Bol sebze,meyve içeren ve düşük yağlı yiyeceklerden oluşan bir diyet uygulayın.
*Düzenli egzersiz yapmanız kilo kaybetmenize ve kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olur.
*Eğer sigara içiyorsanız,sigarayı bırakmayı düşünün.Sigara içen kadınlar içmeyenlere göre daha yüksek androjenlere sahip olur.
Hormon terapi:
Eğer kilo kaybı yumurtlamayı başlatmıyorsa,doktorunuz yumurtlamanın başlaması için size metformin ve klomifen gibi ilaçları tavsiye edebilir.
Eğer hamile kalmayı planlamıyorsanız,hormon terapisine başvurmanız yumurtalık hormonlarını kontrol altına alabilir.Adet periyodunu düzeltmek için kullanacağınız doğum kontrol hapları endometrial astarının çok uzamasını önler ve aynı zamanda rahim kanserini engeller.
Hormon terapisi ayrıca saç gelişimine ve sivilcelerin yok olmasına yardımcı olabilir.