Menopoz yaşlanan kadınların yaşadığı genel bir durumdur.Menopoza giren kadınlar üreme periyotlarını kaybeder.Menopoz adet periyodu durmadan ve durduktan sonra meydana gelen değişiklikleri tanımlar.
Menopoz nedenleri nelerdir?
Bir kadın sınırlı sayıda yumurta ile doğar ve bu yumurtaları yumurtalıklarda depolar.Yumurtalıklar ayrıca östrojen ve progesteron hormonlarını üreterek regl ve ovülasyonu kontrol eder.Bir kadın artık yumurtlamadığı ve adet periyotları artık gerçekleşmediği zaman menopoz meydana gelir.
Menopoz yaşlanmanın normal bir parçası olarak düşünülür ve genellikle 40 yaşından sonra meydana gelir.Ama histerektomi ameliyatı(rahim aldırma) geçiren ve kemoterapi nedeniyle yumurtalıkları zarar gören kadınlar daha erken menopoza girebilir.40 yaşından önce meydana gelen menopoza prematüre menopoz denir,sebebi hiç önemli değil.
Doğal menopoz nasıl gerçekleşir?
Doğal menopoz kendiliğinden gerçekleşir,yani herhangi bir tedavi veya ameliyat buna neden olmaz.Süreç kademelidir ve üç aşamadan oluşur:
*Perimenopoz:Genellikle menopozdan bir kaç yıl önce başlar.Yumurtalıklar artık daha az östrojen üretir.Perimenopoz menopoza kadar yani yumurtalıklar tamamen yumurta üretimini durdurduğu zaman kadar sürer.Perimenopozun son bir iki yılında östrojen seviyesi çok hızlı bir şekilde düşer.Bu aşama bir çok kadın menopoz belirtilerine sahip olur.
*Menopoz:Bir kadın 12 ay boyunca adet periyoduna sahip olmazsa menopoza girmiş olur.Bu aşamada yumurtalıklar artık östrojen ve yumurta üretmez.Yani bundan sonra doğurganlığınızı kaybedersiniz.
*Postmenopoz:Menopozdan sonraki dönemdir.Bu aşama boyunca sıcak basmaları gibi menopoz belirtiler hafifler.Fakat östrojenle ilgili sağlık riskleri kadının yaşı ile birlikte artar.
Hangi problemler Prematüre menopoza neden olur?
Prematüre menopoz genetik,otoimmün ve tıbbi prosedürler sonucunda ortaya çıkabilir.Erken menopoza neden olabilecek diğer problemler:
*Erken over(yumurtalık) yetmezliği:Normalde yumurtalıklar hem östrojen hem de progesteron üretir.Eğer bilinmeyen sebeplerden dolayı yumurtalıklar artık yumurta üretemezlerse bu iki hormonun seviyesinde değişiklikler olur.Eğer bu 40 yaşından önce olursa buna erken over yetmezliği denir.Erken over yetmezliği prematüre menopoza benzemez yani her daim kalıcı değildir.
*Yapay menopoz:Rahim kanseri veya endometriozis nedeniyle yumurtalıklar ameliyatla alınırsa yapay menopoz gerçekleşir.Yapay menopoz kemoterapi ve radyoterapi sonucunda zarar gören yumurtalardan dolayı da gerçekleşebilir.
Menopoz belirtileri nelerdir?
-Düzensiz adet periyotları veya adet kaybı
-Sıcak basmaları
-Ruhsal değişiklikler
-Yorgunluk
-Depresyon
-Sinirlilik
-Başağrısı
-Eklem ve kas ağrısı
-Azalan cinsel istek
-Vajinal kuruluk
-Sidik torbası kontrol etme problemleri
Bütün kadınlar bu belirtilere sahip olmaz.
Menopoz ile ilişkilendirilen uzun süreli sağlık problemleri nelerdir?
Menopoz sırasında östrojen kaybı bir çok sağlık problemin ortaya çıkmasına neden olabilir ve kadının yaşı arttıkça problemler daha da şiddetlenir veya çoğalır.
Bu problemler:
-Osteoporoz
-Kalp hastalıkları
-Zayıf çalışan sidik torbası ve bağırsaklar
-Alzhemeir hastalığı riski
-Zayıf cilt esnekliği(kırışıkların artması)
-Visyon veya görme zayıflığı
Bir çok tedavi bu belirtileri hafifleyebilir.