Histerosalpingografi(HSG) rahim,fallop tüpü ve etraflarındaki alanı kontrol etmek için bir X-ray'dir.Genellikle kısır olan veya hamile kalmakta zorluk çeken kadınlar için yapılır.
Histerosalpingografi boyunca,yağlı x-ray boyası(opak madde) ince tüp ve rahim ağzı aracılığıyla rahime yerleştirilir.Rahim ve fallop tüpü birbirine bağlı olduğu için bu boya fallop tüplerine akar.Boya rahim ağzından fallop tüplerine geçerken düzenli X-ray ışınları sayesinde görüntü alınır.Eğer rahimde bir problem veya yapısal bozukluk,yaralanma,fallop tüplerinde yumurtanın rahime geçmesini engelleyen herhangi bir tıkanma varsa tespit edilebilir.Fallop tüplerinde oluşan herhangi bir tıkanma ayrıca spermin fallop tüpüne girip yumurtayı döllenmesini engeller.Bir histerosalpingografi rahim içinde yumurtanın rahim duvarlarına tutulmasını engelleyebilecek problemleri belirleyebilir.
Histerosalpingografi(ilaçlı rahim filmi) neden yapılır?
*Fallop tüplerinde oluşan tıkanmaları kontrol etmek.Test genellikle hamile kalmakta zorluk çeken kadınlar için yaptırılır.Bir enfeksiyon fallop tüplerin yaralanmasına ve tıkanmasına neden olarak hamileliği engelleyebilir.Histerosalpingografi sırasında kullanılan özel opak madde fallop tüplerine itilir ve eğer fallop tüpleri tıkalı ise açılabilir.
*Rahimde yabancı nesne,fibroid,polipler,yaralanma,anormal yapı ve şekil gibi problemler tespit edilebilir.Bu tarz problemler ağrılı adet dönemlerine veya tekrarlanan düşüklere sebep olabilir.
*Bir tüp ligasyonu ters çevirmek için yapılan ameliyatının başarılı olup olmadığını görmek.
Nasıl hazırlanır?
Histerosalpingografi testi yaptırmadan önce alttaki durumlara sahipseniz doktorunuzu söyleyin:
*Hamileyseniz veya hamile kalma olasılığınız varsa
*Eğer bir pelvik enfeksiyonu(pelvik inflamatuar hastalığı) veya bel soğukluğu ve klamidya gibi cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara sahipseniz,
*İyot boyasına alerjikseniz.Ayrıca eğer astım hastasıysanız,ve diğer bazı ilaçlara alerjikseniz,veya ciddi alerjik reaksiyonlara sahipseniz doktorunuza söyleyin.
*Herhangi bir kanama problemine veya aspirin ve warfarin (coumadin) gibi kan inceltici ilaçlar kullanıyorsanız.
*Böbrek ve diyabet gibi hastalıklara sahip olmak,özellikle diyabeti kontrol altına almak için glucophage gibi metformin ilaçlar alıyorsanız.Histerosalpingografi sırasında kullanılan yağlı X-ray boyası böbreklere zarar verip böbreklerin zayıf fonksiyon göstermesine neden olabilir.Eğer geçmişte böbrek problemlerine sahip olmuşsanız,böbreklerinizin doğru çalıştığından emin olmak için kan testi yapılabilir.
Hamile olmadığınızdan emin olmak için histerosalpingografi testi adet periyodu sona erdikten 2-5 gün içinde yapılmalıdır.Ayrıca erken hamilelikte X-ray ışınları bazı problemlere yol açabileceği için,bu test ovülasyondan yani yumurtlamadan önce yapılmalıdır.Testten sonra kanla birlikte boya veya opak madde sızıntıları olabilir.
Histerosalpingografi testi nasıl yapılır?
Histerosalpingografi testi genellikle bir radyolog tarafından hastanenin X-ray odasında yapılır.Radyoloji teknoloji uzmanı ve bir hemşire doktora yardım edebilir.
Test başlamadan önce rahim kramplarının meydana gelmemesi için rahim bir yatıştırıcı veya ibuprofen ile yatıştırılır.Bel anltındaki elbiselerinizi çıkaracaksınız bel etrafını normal bir kumaşla örteceksiniz.Sidik torbasını boşaldıktan yani idrara çıktıktan sonra yatakta sırt üstü uzanıp ayaklarınız ayak desteği ile havaya kaldırılır.Böyle doktorunuz genital bölgeyi daha iyi görebilir.
Doktorunuz pürüzsüz ve eğimli spekulumu vajinaya yerleştirir.Spekulum vajina duvarlarını ayırarak doktorun vajina içi ve rahim ağzını daha iyi görmesini sağlar.Rahim ağzı özel bir sabunla yıkanır ve yumuşak bir tüp rahim ağzı yardımıyla rahime koyulur.Özel X-ray boyası tüpün içine konulur.Eğer fallop tüpleri açıksa boya fallop tplerinden geçer ve vücut tarafından doğal bir şekilde emildiği yer olan mideye dökülür.Eğer fallop tüpleri kapalıysa boya geçemez.Test boyunca X-ray resimleri TV ekranında gözükür.Gerektiği zaman sizden pozisyon değiştirmeniz istenilebilir.
Testten sonra tüp ve spekulum çıkarılır.Bu test yaklaşık olarak 15-30 dakika sürer.
Histerosalpingografi test riskleri nelerdir?
Radyasyona maruz kaldığınız için doku ve hücrelerin zarar görme riski her zaman vardır,fakat bu risk çok küçüktür.X-ray'den gelen riskler testin potansiyel yararları ile karşılaştırıldığında çok düşüktür.
Testen sonra pelvik enfeksiyonu,endometrit için küçük risk vardır.Eğer bir kadın daha önce pelvik enfeksiyonuna sahip olmuşsa risk daha büyük olabilir.Eğer pelvik enfeksiyonu geliştirdiğinizi düşünüyorsanız doktorunuz size bazı antibiyotikleri verebilir.
Rahim ve fallop tüplerinin de küçük oranda hasar görme riskleri vardır.
X-ray boyasına alerjiniz oluşabilir,özellikle kabuklu deniz hayvanlarına karşı alerjikseniz.
Nadir durumlarda,eğer yağlı boya kullanılırsa,yağ kana sızabilir.Bu durum akciğerin bir kısmına giden kanın tıkanmasına neden olabilir.Bir çok durumda,histerosalpingografi testinde su bazlı boyalar kullanılır.
Testten sonra boya vajinadan dışarıya sızmaya başlar.Testten sonra bir kaç gün boyunca bazı vajinal kanamalara sahip olabilirsiniz.Eğer alttaki problemlerle karşılaşırsanız derhal doktorunuzu çağırın
*Ağır vajinal kanamalar
*Ateş
*Şiddetli mide ağrısı
*Vajinal kanama 3-4 günden fazla sürerse
Test sonuçları
Normal: | Rahim ve fallop tüp şekilleri normaldir. Fallop tüpleri hasar veya zarar görmemiş. Boya fallop tüplerinden serbestçe geçebilir ve normal bir şekilde mideye dökülür. |
|---|---|
Rahim içi araç ve fibroid,poliplerler gibi yumruların görülmemesi | |
Anormal: | Eğer fallop tüp anormal dokulara sahipse ve tıkalıysa boya fallop tüplerinden geçemez ve karına dökülür.Fallop tüplerinin tıkalı olmalarının muhtemel nedenleri pelvik inflamatuar hastalığı ve endometriozisdir. |
Eğer rahimde boya sızıntısı olursa bu rahimin yırtık veya delik olduğu anlamına gelir. | |
Anormal rahim septum denilen ve rahimi bölen dokulara sahip olabilir. | |
Rahimde fibrod ve polipler gibi yumrular varsa |