Doktorlar,düzenli ve korumasız 12 aylık cinsel ilişkiden sonra eğer çiftler hamile kalmazsa kısırlık teşhisi koyar.Buna kusurlu doğurganlık demek daha iyi bir tanım olabilir.Bir çok çift ikinci yıl veya daha sonra hamile kalabilmektedir.
Bunun ismi ne olursa olsun,mevcut olan kısırlık testleri ve tedavileri yardımıyla hamile kalma şansınızı artırabilirsiniz.Kısırlık testlerini erkek ve kadın birlikte yaptırmalıdır çünkü çiftlerin çocuk sahibi olamamalarının %30'u erkeklerden kaynaklanır.
Kısırlık Görüşmesi
Eğer 12 aylık denemeden sonra hamile kalmayı başaramazsanız uzmanlar kısırlık değerlendirmesi için bir doktora danışmanızı tavsiye eder.Kısırlık uzmanının yapacağı en iyi şey kısırlık testlerine başvurmaktır.
İlk önce size bazı sorular sorulabilir:
*Tıbbi geçmişiniz;kronik hastalıklar ve ameliyatlar
*Kafein,alkol,sigara ve yasa dışı madde
*İşte,evde toksinlere ve radyasyona maruz kalmak
*Ne kadar cinsel ilişkiye girdiğiniz
*Doğum kontrol geçmişiniz
*Cinsel yolla kaptığınız herhangi bir enfeksiyon
*Cinsel ilişki sırasında herhangi bir problem
Kısırlığın üçte ikisi çoğu zaman kadından kaynaklanır,bu nedenle doktor kadının jinekolojik geçmişi hakkında bazı sorular sorar:
*Daha önce hamile olma durumu ve bu hamileliğin sonucu
*Geçen yıl içinde ne sıklıkla adet günlerini yaşadığı
*Adet periyot kaybı gibi durumların yaşanması ve adet periyotları arasında lekelenmelerin meydana gelmesi
*Kan akışında veya kan pıhtılaşmasında herhangi bir değişiklik
*Hangi doğum kontrol metoduna başvurduğu
*Daha önce kısırlık için tedavi olma
Kadınlar için kısırlık testleri
Kısırlığı tamamen teşhis edecek tek bir test yoktur.Bu nedenle doktorunuz kadın kısırlığına neden olan problemi tespit etmek için bir çok testte başvuracaktır.
Pap smear
Bir çok kadın bu basit jinekolojik teste yabancı değildir.Rahim ağzı kanseri,veya rahim ağzı ile ilgili diğer problemleri yada cinsel yolla bulaşan enfeksiyonları tespit etmek için en iyi test pap smear testi ve pelvik incelemedir.
Ovülasyon(yumurtlama) testleri
Hamile kalmak için,bir kadın her ay yumurtlamalıdır.Eğer tutarsız periyotlara sahip oluyorsa,yumurtladığından emin olmak için test yaptırabilir.
Ovülasyonla ilgili testler:
*İdrar testi luteinizan hormonunu(LH) tespit edebilir.Yumurtlamadan hemen önce bu hormon idrarda yükselmeye başlar.
*Doktorunuz kanınızdaki progesteron hormon seviyesini kontrol edebilir.Progesteronun artması ovülasyon veya yumurtlama anlamına gelir.
*Bir kadın her sabah vücut sıcaklığını ölçebilir.Ovülasyondan hemen önce bazal vücut ısısı az miktar artar.Her sabah vücut sıcaklığını ölçerek bu yükselmeyi tespit edebilir ve her ay hangi gün yumurtladığını öğrenebilir.
*Doktorunuz periyot kaybının veya adet görememe yada düzensiz adet periyotlarının nedenini bulmak için kadın tiroidi üzerinde veya diğer hormonlar için test yaptırabilir.
Üreme organları testleri
Hamile kalabilmek için rahim,fallop tüpleri,ve yumurtalıkların iyi veya düzgün çalışması gerekir.Bu organların sağlığını kontrol etmek için farklı prosedürlere başvurulabilir:
-Histerosalpingorafi:Buna HSG veya tubogram da denilir.Vajinaya özel sıvı enjekte edildikten sonra x ray ışınları ile fallop tüpü ve rahim kontrol edilir.Diğer bir metot özel sıvı ve x-ray yerine gaz ve ultrason kullanılır.HSG,fallop tüplerindeki tıkanmaları ve rahim defektlerini tespit edebilir.Eğer fallop tüplerinden bir tanesi tıkalı ise,kapama x-ray'de gözükmeli ve genellikle adet periyodundan sonra yapılır.
-Transvajinal ultrason:Ultrason çubuğu pelvik organlarına yakın tutmak için vajine içine tutulur.Ses dalgaları kullanılarak,doktor yumurtalıklar ve rahimin görüntüsünü görebilir.Doktorlar genellikle yumurtalıklarda folikülleri kontrol etmek için bu prosedüre başvurur.
-Histeroskopi:İnce ve elastik çubuk başına yerleştirilen kamera ve ışık yardımıyla ve rahim ağzı aracılığıyla rahim içi kontrol edilebilir.Eğer rahimde herhangi bir problem varsa tespit edilebilir ve gerektiğinde doku örneği alınabilir.
-Laparoskopi:Karında küçük bir kesik açtırılır ve araçlar bir kamera ile karına bu kesiğe yerleştirilir.Bu ameliyat tüm pelvis problemlerini tespit edip düzeltebilir.Örneğin:endometriozis.Fakat laparoskopi invazivtir ve küçük risk taşır.
Kadınlar için diğer kısırlık testleri
*Folikül uyarıcı hormon(FSH) kontrolü yapmak.FSH hormonu her ay yumurta üretimi için yumurtalıkları uyarır.Anormal FSH seviyesi kadınlarda doğurganlığı azaltabilir.FSH seviyesi genellikle adet periyodunun üçüncü gününde kontrol edilir.
*Klomifen sitrat testi(CCCT),FSH testi ile birlikte yapılabilir.Adet periyodunun 5-9 günlerinde klomifen habı verilir.FSH seviyesi genellikle ilaç verilmeden önce veya ilaç verildikten 10 gün sonra kontrol edilir.Yüksek FSH düşük gebelik şansı anlamına gelir.
*İnhibin B bir hormondur ve kan testi ile kontrol edilir.Kısırlık problemi ile karşılaşan kadınlarda inhibin B seviyesi düşüktür.Fakat uzmanlar kısırlığı tespit etmek için bu prosedüre başvurmada görüş ayrılıklarına sahiptir.
*Postkoital test, cinsel ilişkiden kısa bir süre sonra rahim ağzı mukusu kontrol etmek için yaptırılır.
*Rahimden doku örneği alınabilir buna endometrial biyopsisi denir.Hamileliğin devam edebilmesi ve yumurtaların rahime yerleşmesi için sağlıklı bir rahime ihtiyaç vardır,endometrial biyopsi rahimdeki problemleri veya doku bozukluklarını tespit etmek için yapılır.