Ölü doğum nedir?
Bebeğin hamileliğin 20.haftasında veya daha sonra rahimde ölmesine ölü doğum denir.(20.haftadan önce bebeğin kaybedilmesine düşük yapmak denir.) Yaklaşık olarak hamile kadınların %0.6'sinin hamileliği ölü doğumla sonlanmaktadır.Bir çok ölü doğum doğum sancıları başlamadan önce meydana gelir,küçük bir sayı da doğum veya doğum sancısı sırasında meydana gelir.
Ölü doğum nasıl teşhis edilir?
Hamile bir kadın artık bebeğinin hareket etmediğini hissedebilir ve doktoruna başvurur veya doğum öncesi ziyaretlerinde ölü doğum teşhisi konulabilir.Doktorunuz Doppler denilen el ultrasonu ile bebeğinizin kalp atışlarını dinler.Eğer bebeğin kalbi atmıyorsa,ultrason bebek kalbinin çalışmadığını doğrular ve bebek hayatını kaybetmiştir.
Bazen ultrason bebeğin neden öldüğü hakkında size bilgi verebilir.Ayrıca doktorunuz kan testine de başvurarak bebeğin ölümüne neden olan potansiyel riski belirlemeye çalışır.Bazen de amniyosentez testini yaptırarak bebek kromozom problemlerinden dolayı mı ölmüş öğrenebilirsiniz.
Ölü doğum nasıl gerçekleşir?
Bazı kadınlar tıbbi sebepleri beklemeden ölü bebeği doğurması gerekir,fakat bazılarına da kendiliğinden doğum yapması için biraz süre verilir.Bu süre için doktorunuz enfeksiyon kapma riskine ve kan pıhtılaşma problemine karşı sizi dikkatlice takip eder.
Bir çok kadın bebeğin öldüğünü öğrendikten sonra doğum sancılarının suni yollarla başlatılmasını ister.
Eğer rahim ağzı doğum için açılmaya başlamazsa doktorunuz sürecin başlaması için vajinaya ilaç yerleştirir.Ve rahim kasılmalarının uyarılması için oksitosin hormonu(Pitocin) alacaksınız.Kadınların büyük bir kısmı vajinal doğum yapabilmektedir.
Eğer kadın hala ikinci üç ayında ise deneyimli bir doktora başvurabilir.Doktorunuz dilatasyon ve evakuasyon(D&E) denilen prosedürle bebeğinizi alabilir.Bu prosedürde kadın genel ve lokal anestezi altına alarak ve rahim ağzı genişletilerek bebek alınır.
Ölü doğumun sebepleri nelerdir?
-Zayıf fetal gelişimi:Çok yavaş gelişen bebeklerde ölü doğum riski inanılmaz derecede artar.
-Ablasyo plasenta:Ablasyo plasenta bebek doğum yapmadan önce plasentanın rahimden ayrılmasıdır.Bu da ölü doğumun başka bir nedenidir.
-Doğum defektleri:Kromozomal anormallikler ve genetik anormallikler,ayrıca yapısal defektler ölü doğumla sonuçlanabilir.Bazı ölü doğumlar biden fazla doğum defektine sahip olabilir.
-Enfeksiyonlar:Enfeksiyon kapan anne,bebek veya plasenta ölü doğuma neden olabilir,özellikle 28.haftadan önce.Ölü doğuma neden olabilecek enfeksiyonlar:sifiliz,sitomegalovirüs,listeriosis,beşinci hastalık.
-Kordon kazaları:Kordon kazaları küçük sayıda da olsa ölü doğuma neden olabilmektedir.Kordonda bir sorun oluştuğu veya plasentaya doğru bağlanmadığı zaman bebek yeterli miktarda oksijen alamayabilir.Sağlıklı bebeklerde kordon anormallikleri geneldir fakat ölü doğumun temel sebepleri arasında çok nadir yer alır.
Ayrıca zorlu doğum sırasında oksijen eksikliği veya travma(araba kazası gibi) sırasında ölü doğum meydana gelebilir.
Ölü doğum riskleri nelerdir?
-Daha önce bebeğin gelişimi engelleyen sorunlarla karşılaşmanız veya ölü doğum yapmanız.Geçmişte yani önceki hamileliğinizde erken doğum,hipertansiyon veya preeklampsi meydana gelen problemler ölü doğum riskini artırır.
-Lupus(deri veremi),hipertansiyon,diyabet,böbrek hastalığı,trombofili(bir kan pıhtılaşma hastalığıdır),veya tiroid hastalığı gibi kronik tıbbi problemler ölüm doğum iç risk oluşturur.
-Hamilelik boyunca sigara içmek,alkol tüketmek veya bazı sokak maddelerini almak.
-Birden fazla bebek taşımak veya ikizlere.üçüzlere gebe olmak.
-Obez olmak
Bazı kaynaklara göre tüp bebek sonucu hamile kalmak ölü doğum için büyük risk oluşturur,birden fazla bebeğe sahip olmazsanız bile.Ölü doğum riski artıran başka diğer faktör kadının yaşıdır.Gençlerde ve yaşlı kadınlarda ölü doğum riski 20-30 yaşlarındaki kadınlara göre daha fazladır.Yani 15 yaşındaki genç kızlarda ve 40 yaşındaki ve üstü kadınlarda ölü doğum riski çok daha fazladır.
15 yaşının altındaki genç çocuklar veya kızlar için uzmanlar yeterince gelişememişlik ve hayat tarzlarından şüphe ediyor.Yaşlı kadınlarda ise kromozom bozukluklar daha fazla,diyabette ve yüksek kan basıncına yakalanma riskleri ve genellikle doğurganlık tedavileri gördükleri için ikizlere veya fazlasına hamile kalma riskleri daha fazladır.Tüm bunlar bebeğin ölü doğma riskini artırır.
Ölü doğum riskini nasıl azaltabilirim?
Hamilelikten önce:
Eğer henüz hamile değilseniz hamilelik öncesi kontrolden geçin.Bu hamilelik sırasında gelebilecek bir problemi tespit ve tedavi etmeniz sizin için bir şanstır.Ve eğer diyabet,yüksek kan basıncı(tansiyon) gibi kronik tıbbi problemleri yaşıyorsanız hamile kalmayı denemeden önce bunların kontrol altında olduğundan doktorunuzla emin olun.
Eğer aldığınız herhangi bir ilaç varsa bu ilaçlar hakkında doktorunuzu bilgilendirin böylece doktorunuz ilacın hamilelik sırasında güvenli olup olmadığını size söyleyecektir.Ve hamilelik sırasında hangi ilaçların güvenli olduğu hakkında ve bazı bitkisel ilaçlar hakkında doktorunuzla konuşabilirsiniz.
Her gün 400 mikrogram folik asit almaya çalışın,bunu hamile kalmayı denemeden bir ay önce almaya başlayın.Folik asit almanız spina bififda gibi nöral tüp defekt risklerini azaltacaktır.
Eğer obez veya aşırı kiloluysanız hamile kalmayı denemeden önce kilo vermeyi düşünün.Doktorunuz nasıl kilo verebileceğiniz konusunda size yardımcı olabilir.
Hamileyken:
Hamilelik boyunca alkol ve sigara gibi zararlı maddelerden kaçının.Eğer bırakamıyorsanız bunun için doktorunuzdan destek alabilirsiniz.Yapılan çalışmalara göre ilk hamilelikten sonra sigarayı bırakan kadınlar sıradaki hamileliklerinde ölü doğum riskini büyük oranda azaltır,ve bu risk hiç sigara içmemiş kadınlarla aynı seviyeye gelir.
Eğer ikinci veya üçüncü üç ayda herhangi bir vajinal kanama fark ederseniz hemen doktorunuza haber verin.Bu ablasyo plasenta işareti olabilir.Doktorunuzu çağırmanız gereken diğer belirtiler:sırt ağrısı,sık sık kasılmalar veya şiddetli kasılmalar ve bebeğin aktivitesinde azalma.
Doktorunuz size günlük olarak 28.haftadan sonra bebeğin tekme sayısını saymanızı tavsiye edebilir.Eğer bebek iki saat içinde 10'dan az tekme atıyorsa,veya bebeğin daha az hareket ettiğini hissediyorsanız hemen doktorunuzla iletişime geçin.Doktorunuz sizi gerekli kontrollerden geçirecektir.
Eğer daha önce ölü doğum yaptıysanız veya diğer bazı sebeplerden dolayı hamilelik sırasında yüksek riskler taşıdıysanız genellikle 32.haftada yapılan fetal testini yaptırmaya başlayacaksınız.Ayrıca bebeğin kalp atışlarını kontrol etmek için non stres test ve biyofiziksel test yaptıracaksınız.Eğer sonuçlar bebeğin anne rahminde daha fazla yaşayamayacağını gösterirse doğum sancınız harekete geçirilir veya sezeryanla bebeğiniz alınır.