Hamilelikte neden Rh durumumu bilmem gerekir?
Hamileliğin erken dönemlerinde kanınız kan grubu ve Rh durumu için test edilecektir.Rh(Rhesus) faktörü bir proteindir ve alyuvarların(kırmızı kan hücreleri) yüzeyinde bulunur.
Eğer Rh faktörüne sahipseniz,bir çok insan sahiptir,Rh durumunuz Rh pozitiftir.Eğer Rh faktörüne sahip değilseniz Rh durumunuz veya statünüz Rh negatiftir ve hamilelik boyunca bazı tedbirleri almanız gerekir.
Eğer Rh negatif iseniz,büyük olasılıkla bebeğiniz Rh pozitiftir ve kanınız bebeğin kanı ile uyumsuzdur.Tabi bebek doğum yapmayana kadar bundan emin olamazsınız,fakat bir çok durumda bu tahmini yapmalısınız ve bu tahmine göre önleminizi almanız gerekir.
Eğer ilk hamileliğiniz ise ve Rh uyumsuzluğuna sahipseniz büyük ihtimalle bu uyumsuzluk size veya bebeğinize zarar vermez.Fakat eğer bebeğin kanı sizin kanınıza karışırsa bağışıklık sistemi Rh pozitif kana karşı antikor üretmeye başlar.Ve eğer bir daha hamile kalırsanız ve bebeğiniz Rh pozitif olursa bu antikorlara bebeğin kanına karşı atağa geçecektir.
Korkmanıza gerek yok! Bunu önlemek için ilk hamileliğiniz sırasında Rh immün globülin aşısı olmanız yeterlidir.
Eğer Rh negatif iseniz daha önce hamile kaldıysanız fakat bu aşı yapmadıysanız,yaptıracağınız başka doğum öncesi kan testi sayesinde antikorların bebeğin Rh pozitif kanına saldırıp saldırmadığını öğrenebilirsiniz.
Eğer antikorlara sahip olursanız,aşı yapmak için çok geçtir,ve bebeğiniz Rh pozitif kan taşırsa bazı problemler ortaya çıkabilir.Eğer antikorlara hala sahip olmadıysanız yaptıracağınız aşı bu antikorların gelişmesini engelleyecektir.
Bebeğimle Rh uyumsuzluğu yaşamamın olasılığı ne kadardır?
Eğer bebeğin babası Rh pozitif ise bebeğin Rh pozitif olma olasılığı %70''tir.Böylece siz Rh negatif iseniz,büyük ihtimalle bebeğinizle kan uyumsuzluğu yaşayacaksınız.Bunun için doktorunuz bu tahminlere göre size Rh immün globülin aşısı verecektir.Bu aşıyı almanın zararı yoktur,gereksiz olsa bile aşıyı yapın.
Eğer bebeğin babası test yaptırırsa ve Rh negatif çıkarsa bebeğiniz de Rh negatif olacaktır ve aşıyı almaya gerek yoktur.Fakat bebeğin babası Rh negatif olursa amniyosentez testini yaptırmadığınız sürece bebek doğan kadar bebeğin Rh statüsünü kesin olarak bilemezsiniz.Amniyosentez test bebeğin etrafını saran amniyon sıvısından gelen fetal hücreleri inceler.
Eğer siz Rh pozitif iseniz ve partneriniz yani bebeğin babası Rh negatif ise Rh negatif bir çocuğa sahip olabilirsiniz.Bu farka rağmen endişe etmenize gerek yok çünkü bebek çok büyük ihtimalle kanınıza maruz kalmaz ve antikorlar gelişmez.
Bebeğin kanı benim kanıma nasıl sızar?
Normalde hamilelik boyunca bebeğin kanı sizin kanınızdan ve plasenta üzerinde yer alan çok az kan hücrelerinden ayrı durmaya çalışır.Gerçekten doğuma kadar bebeğin kanı sizinki ile karışmaz.Doğum sırasında bebeğin kanı sizinki ile karışsa bile bağışıklı sistemi Rh pozitif kana karşı antikor üretene kadar bebek doğmuş olacak ve bu nedenle ilk hamileliğinizde genellikle problem yaşamazsınız.
Fakat,bebek doğduktan sonra ve Rh pozitif olduğu tespit edilirse aşı yapmaya ihtiyacınız olacaktır,eğer gelecekteki hamileliğinizde sorun yaşamak istemiyorsanız.Doğum sırasında bebeğin pozitif kanına maruz kalırsanız,aşı vücudunuzun antikor üretmesini engeller.
Bazı Rh negatif kadınlar(%2 civarlarında) hamileliğin son üç ayında Rh pozitif bebeklerine karşı antikor üretebilir,bu durumda bunu önlemek için 28.haftada Rh immün globin aşısı yapılır.Bu aşı çocuk doğana kadar onu korur.Aşağıdaki durumlarda bebeğin kanı sizin kanınızla karıştığı için aşı olmanız gerekir:
-Amniyosentes ve koryonik villüs örneklemesi testi
-Düşük yapma
-Kürtaj
-Ektopik (dış gebelik)
-Molar gebelik
-Bebeğin ölü doğması
-Hamilelik boyunca karnınıza darbe almanız
-Vajinal kanama
Eğer yukarıdaki durumların birisine sahip olursanız doktorunuza Rh negatif olduğunuzu hatırlatın ve 72 saat içinde aşı olun.
Aşı gelişen antikorları nasıl engeller?
Rh immün globülin aşısı, kan bağışçılardan toplanmış küçük dozda antikorlardan doluşur.Bu antikorlar sistemde bulunan herhangi bir Rh pozitif kan hücrelerini öldürür.Böylece bağışıklık sisteminizin kendi antikorlarını üretmesini engeller.Bağışlanan antikorlar sizin antikorlarınıza benzer fakat alınan doz bebeğiniz için problem oluşturacak kadar yeterli büyüklükte değil.
Buna pasif bağışıklama denir.Bunun çalışması için bebeğin kanı sizin kanınızla karıştığında 72 saat içinde bu aşıyı yapmanız gerekir.Eğer bebeğin kanı sizin kanınızla çok karışmışsa ikinci aşıya da ihtiyaç duyabilirsiniz.