Amniyon sıvısı gelişen bebeğin etrafını saran keseyi doldurur ve bir kaç önemli görev üstler:
-Bebeği bir perdeleyerek bebeği travmalardan korur(örneğin:takla atmanız durumunda)
-Bebeğe oksijen sağlayan göbek bağının sıkışmasını önler.
-Rahimde sabit bir sıcaklığın oluşmasını sağlar.
-Bebeği enfeksiyonlara karşı korur.
-Bebeğe kendi etrafında dönme şansını vererek,kas ve kemiklerin doğru bir şekilde gelişmesini sağlar.
-Bebeğiniz onu içine çekip dışarı verirken aynı zamanda sindirim ve solunum sisteminin gelişmesine yardımcı olmuş olur.
Amniyon sıvısı nereden gelir?
İlk 14 haftalık hamileliğiniz boyunca dolaşım sisteminde bulunan sıvı amniyotik keseyi doldurur.İkinci üç ayın erken dönemlerinde bebeğiniz bu sıvıyı içine çeker böbreklerden geçirir ve tekrar idrar gibi dışarı verir,bunu bir kaç saatte bir tekrarlar.Sıvının çoğu aslında bebeğinizin idrarıdır.
Bebeğinizin amniyotik kesede doğru bir sıvı barındırmak için önemli rol oynar.Bazen sistem görevini doğru yapmaz ve sıvı çok azalır veya olması gereken seviyeye göre çok yükselir.
Ne kadar amniyon sıvısına sahip olmalıyım?
Normal koşullar altında,sahip olduğunuz amniyon sıvısı seviyesi üçüncü üç ayın başlangıcına kadar artmaya devam eder.34'üncü veya 36'inci haftalarda bu sıvı zirveye ulaşır ve yaklaşık 0.95 litredir.Ve bundan sonra doğum yapana kadar bu sıvı azalır.
Hamilelik sırasında herhangi bir noktada çok az sıvıya sahip olmanıza oligohidramnios ,eğer çok fazla sıvıya sahipseniz polihidramnios denir.Hamile kadınların yaklaşık %4'ü çok az sıvıya sahip olur,özellikle son üç ayda.Zamanında doğum yapmayan ve daha geç doğum yapan kadınların ise %12'sinin bu durumda olduğu saptanmıştır.
Düşük amniyon sıvısına sahip olursam bunu nasıl anlayabilirim?
Eğer sıvı sızdırırsanız,bebek az hareket ederse,bebeğiniz olması gerekenden daha küçük gözükürse doktorunuz az amniyon sıvısı taşıdığınızdan şüphelenebilir.Ayrıca kronik yüksek kan basıncına,preeklampsi,diyabet veya bebeğin gelişimi gibi sorunlara sahipseniz doktorunuz amniyon sıvı seviyenizi kontrol edebilir.
Doktorunuz ne olup bittiğini anlayabilmek için sizden ultrasona girmenizi isteyebilir.Sonograf amniyon sıvısının en büyük torbalarını rahimin dört farklı kısmında ölçer.Sonra amniyon seviyesini hesaplamak için bu sonuçlar birleştirilir.Üçüncü üç ay için normal ölçümler 5-25 santimetre arasıdır.Eğer 5 santimetreden az olursa düşük olduğu düşünülür.
Düşük amniyon sıvısının nedenleri nelerdir?
Uzmanlar her daim bunun nedenini bilmezler.Üçüncü yani son üç ayda çok yaygındır,özellikle doğum yapmanız gereken günde doğum yapmadıysanız,amniyon sıvısı çok hızlı bir şekilde azalmaya başlar.
İşte bazı muhtemel nedenler:
-Amniyon zarının yırtılması veya sıvı sızdırması
-Plasental problemler
-Birden fazla bebek taşımak
-Fetal anormallikler
Düşük amniyon sıvısı(oligohidramnios) ile teşhis edilirsem ne olur?
Eğer düşük amniyon sıvısı taşıdığınız tespit edilirse,doktorunuz bebeğinizin normal bir şekilde geliştiğinden emin olmak için sizi sürekli gözlem altında tutacaktır.Yapılacak tedavi bebeğinizin doğmasına olan zamana,bebeğin nasıl olduğuna ve diğer komplikasyonlara göre belirlenir.
Eğer doğum yapmaya çok yakınsanız,doğum sancınız harekete geçirilir.Bazı durumlarda,bebeği erken doğurmak zorunda kalabilirsiniz.Örneğin:bebek rahimde artık gelişemiyorsa veya preeklampsi problemine sahipseniz.
Düşük amniyon sıvısı doğum sırasında komplikasyonların daha da kötüleşmesine neden olabilir.Burada temel endişe amniyon sıvısı azaldığı zaman bebeğin göbek bağını sıkıştırma riski vardır.Bu nedenle doktorunuz doğumdan önce elastik kateter yardımıyla ve rahim aracılığıyla kordona ılık saline çözeltisi verir.Bu yöntem riskleri azaltacaktır.Eğer bebeğiniz doğum sancılarına veya doğuma katlanamıyorsa Plasenta previa'ya sahip olmanız demek,plasentanın rahimde çok alt kısımda yer alması demektir ve gelecekte rahim ağzını kapatabilir.Plasenta normalde rahmin tepesine yakın yerlerde bulunur.Göbek bağı aracılığıyla bebeğinize besin sağlar.
Eğer hamileliğin erken dönemlerinde palsenta previa olduğunuzu öğrenirseniz,genellikle bir problem olduğu düşünülmez.Fakat eğer hamilelik ilerledikçe rahim ağzını kapatmaya çalışıyorsa,kanamaya neden olur ve kanama da diğer bazı komplikasyonlara yol açar,hatta erken doğum yapmanız gerekebilir.Doğum zamanında plasenta previa'ya yakalanırsanız sezaryenle doğum yapacaksınız.
Eğer plasenta rahim ağzını tamamen kapatırsa buna complete veya total (tam) previa ,rahim ağzının tam sınırı üstündeyse marginal(kısmi) previa,ve plasenta rahim ağzından 1-2 cm uzaktaysa düşük yerleşim(low-lying) previa denir.
Plasentanın konumu hamileliğin ortalarına doğru ultrason yardımıyla kontrol edilir(Genellikle 16. ve 20.haftaları arasında).Eğer gerekli olursa daha sonra tekrar kontrol edilir.
Eğer plasenta previa ile teşhis edilirsem ne olur?
Bu ne zamandan beri hamile olduğunuza bağlıdır.Eğer ultrason plasenta previa'ya sahip olduğunuzu ortaya koyarsa paniklemeyin.Hamileliğiniz ilerledikçe,büyük ihtimalle plasenta rahim ağzından daha uzağa kayacaktır ve problem çözülmüş olacak.(plasenta rahime yapışık olduğu için aslında kaymıyor,rahim büyüdükçe rahim ağzı ile plasenta arasında bir mesafe oluşuyor.)
Eğer hamileliğin ikinci dönemin bu problem tespit edilirse,üçüncü dönemde tekrar plasentanın konumunu belirlemek için ultrasona gireceksiniz.Eğer bu arada vajinal kanamalar oluyorsa,doktorunuz ultrason yardımıyla son durumu kontrol edecektir.
20.haftadan önce tespit edilen düşük yerleşim plasenta previa genellikle doğuma doğru yok olmaya başlar,ama çok küçük bir sayı yok olmayabilir.Ama tam plesenta previa doğuma kadar devam edebilir ve bu durumda sezaryenle doğum yapmanız gerekir.Plasenta previa genellikle her 200 hamile kadından 1'tanesinde meydana gelir.
Plasenta previa devam ederse ne olur?
Eğer son ultrasonda da plasentanın rahim ağzını kapattığını veya rahim ağzına çok yakın olduğu ortaya koyarsa,pelvik dinlenmesine gideceksiniz.Yani hamileliğin sonuna kadar cinsel ilişki ve vajinal incelemelerden uzak durmanız gerekir.Ve vajinal kanamaları tahrik eden aktivitelerden uzak durmanız tavsiye edilir.
Doğum zamanı geldiğinde sezaryene ihtiyaç duyacaksınız.Tam previa,bebeğin rahim dışına çıkmasını engeller.Eğer plasenta rahim ağzının sınırında ise hala sezaryene ihtiyaç duyacaksınız,çünkü rahim ağzı genişlediği zaman plasentanın aşırı kanamasına neden olabilir.
Büyük ihtimalle üçüncü üç ayda ağrısız kanamalar olacak,kanamalar veya kasılmalar başladığı zaman hastaneye gitmeniz lazım,kanamanın nedeni rahim ağzı genişler ve o bölgede bulunan bazı kan damarlarının kanamasına neden olur.
Bundan sonra ne zamandan beri hamile olduğunuza,kanamanın şiddetine göre ve bebeğin durumuna göre doktorun yapacağı müdahale değişebilir.Eğer kanınız Rh negatif ise ve babanın ki pozitif ise size Rh immunglobulin aşısı yapılır.Bebeğiniz dünyaya uyum sağlayabiliyorsa hemen sezaryenle alınır.
Eğer bebeğiniz hala prematüre ise,kanama durmaz ise bebek alınır.Yada hastanede kanama durana kadar gözlem altında tutulacaksınız.Eğer 34.haftaya daha yetişmediyseniz bebeğin akciğer gelişimini hızlandırmak için size kortikosteroidler verilebilir.
Eğer kanama durursa ve iki gün içinde kanama tekrar başlamazsa ve bebeğin durumu ise eve gönderilebilirsiniz.Tabi bu durum evinizin bulunduğu mesafeye göre değişebilir,eğer acil durumlarda hastaneye ulaşamıyorsanız,eve gitmek yerine hastanede tutulabilirsiniz.
Plasenta previa'nın sebep olabileceği komplikasyonlar nelerdir?
Plasenta previa nedeniyle çok kan kaybedebilirsiniz,ve kan almaya ihtiyacınız olacak.Sadece hamilelik sırasında değil aynı zamanda doğum ve doğumdan sonra da kan almaya ihtiyacınız olabilir.
Sezaryen sırasında bebek alındıktan sonra anneye Pitocin verilir.Pitocin rahmin kasılmasına neden olur ve plasentanın olduğu bölgede kanamayı durdurur.Fakat plasenta previa olduğunuz zaman,plasenta rahmin alt bölgesinde yer alır.Rahmin alt kısımları üst kısımlar kadar kasılmalara sahip olmadığı için kanamanın durması biraz zor olabilir.Bunun için doğumdan sonra da kana ihtiyacınız olabilir.
Plasenta previa olan bazı kadınlarda plasenta rahimde o kadar derine işlenmiş ki doğum sırasında kolay kolay ayrılmayabilir.Buna plasenta akreata denir.Plasenta akreata ağır kanamalara neden olabilir,bunun için doğumdan sonra 2-3 kere kan almanız gerekebilir.Hayatınızı tehlikeye atabilir ve kanamayı durdurmak için histerektomi(rahim ameliyatı) gerekebilir.
Plasenta previa için kimler risk taşır?
-Bir önceki hamileliğinde plasenta previa olan kişiler
-Daha önce sezaryenle doğum yaptıysanız
-Rahim ameliyatı olduysanız
-Sigara içiyorsanız
-Kokain kullanıyorsanız
Ayrıca ne kadar çok bebek sahip olduysanız ve yaşınız ne kadar çok büyükse o kadar risk taşıyorsunuz demektir. bebeğiniz alınır.