Sağlıklı bir insan vücudunun bağışıklık sistemi bakteri, virüs ve parazitler gibi zararlı içerikleri tanıyan ve yok eden antikorlar üretir. Fakat Hashimoto hastalığına yakalanan insan vücudunun bağışıklık sistemindeki bir bozukluk, tiroid bezinde üretilen antikorları etkisiz hale getirir. Bu hastalık hamile kadınlarda görülür.
Hashimoto Hastalığı ve Gebelik Arasındaki İlişki Nedir?
Araştırmalar hamile bir kadının bu rahatsızlığa yakalanmasını tetikleyen temel etmenin gebelik sırasında daha aktif olan hormonal sistem olduğunu söylüyor. Olası diğer etmenler ise sıraladığımız gibi:
-Gebelikte Bağışıklık Sistemindeki Değişim
-Besinlere Karşı Aşırı Tolerans
-Bağırsak Enfeksiyonları
-Kan şekeri düzeyindeki dengesizlikler
-Genetik Nedenler
Gebelik sırasında yaşanan bu problemlerin Hashimoto hastalığına sebebiyet verdiği söylenebilir, ancak hamile kalmadan önce de bu rahatsızlığa sahip olabilirsiniz.
Hashimoto Hastalığı Gebeliği Nasıl Etkiler?
Hamilelik sırasında Hashimoto rahatsızlığı sonucu pek çok kadında hipotiroidi görülmüştür. Birçok araştırma, gebe kadınların %50’sinde subklinik hipotroidi,%80’inde ise açık hipotroidi tespit edildiğini gösteriyor.
Gebelik sırasında tedavi edilmeyen hipotroidi aşağıdakilere yol açabilir:
-Anemi
-Bebeğin Kilosunun Normalden Az Olması
-Ölü Doğum
-Düşük
-Preeklampsi(Plesantanın yeterince gelişmemesi sonucu bebeğe yeterli besin gitmemesi)
-Doğuştan Kap Rahatsızlığı
Tiroid hormonları, fetüsün vücut, beyin ve sinir sistemi gelişimi için çok önemlidir. Bu ilk üç aylık dönemde hayati önem taşır. Bu sebeple özellikle ilk aylar böyle bir rahatsızlığa yakanan hamile kadınlar acilen tedavi edilmelidir.
Hipotiroidi tespit edilememiş hamile kadınların yarık damak, böbrek ve beyin bozuklukları gibi anormalliklere sahip bebekler dünyaya getirme riski oldukça yüksektir.Bu tür çocukların, doğumdan sonra da zihinsel ve fiziksel problemler yaşaması da muhtemeldir.
Pek çok araştırma, Hashimoto hastalığına bağlı olarak gelişen tiroid sorunlarının, hamilelik şansını azalttığını da göstermektedir.
Gebelikte Hashimoto Hastalığı Tanısı Nasıl Konulur?
Hashimoto hastalığının belirtileri ve gebelik boyunca yaşadığınız normal semptomlar benzerdir, bu da doktorların teşhis koymasını zorlaştırır. Belirtiler bunlardır:
-Kilo Almak
-Sürekli Gergin ve Üzgün Hissetme
-Yorgunluk
-Kabızlık
-Sık Sık Üşütme
-Kaslarda Kramp
-Kuru Bir Cilt ve Kuru Saçlar
Doktorunuzun yapacağı rutin tiroid testleri ancak zayıf bir tiroidi tespit edebilir. Hashimoto hastalığı tanısına yönelik tester ise şöyledir:
Tiroid Fonksiyon Testi
Test, tiroid hormonu ve TSH düzeyini ölçmek amacı ile kan örneği alınarak yapılır.
TSH:Troid bezi tarafından T4 üretimini sağlamak için hipofiz tarafından üretilen bir hormondur. Eğer yüksek bir TSH seviyesine sahipseniz, yetersiz bir troidiniz var demektir. Troid yeterli T4 üretemiyorsa, T4 üretiminin artmasını sağlamak için daha fazla TSH üretilir. Başarısız bir tiroid kısa bir süre de olsa bununla baş edebilir, ancak zaman geçtikçe aradaki dengeyi koruyamaz.
Antikor Testi
Test Tiroid Fonksiyon Testi’nde olduğu gibi kan üzerinden yapılır Hashimoto hastalığına sebebiyet veren antikorların belirlenmesini amaç edinir. Bu antikorlar genelde hastalığa sahip insanlarda bulunur ancak nadir olarak bu antikorlara sahip olan bazı insanların hastalığa sahip olmadığı görülebilir. Bu nedenle antikorların varlığı tümüyle hastalığa sebep olmaz. Hashimoto ve gebelik belirtileri çok benzediğinden hamileyken hasta olduğunuzu anlamanız çok zordur. Yine de, düzgün çalışmayan bir tiroid bebeğinizin anne karnında gelişimini olumsuz etkiler, bu durumu engellemek için, doktorunuzdan bu testleri yapmasını talep edin.
Gebelikte Hashimoto Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?
1.Tıbbi Tedavi
Hamilelikte Hashimoto tiroid bezi tarafından üretilen doğal T4 ile aynı yapıda sentetik bir tiroid hormonu olan tiroksin ile tedavi edilir. Bu sentetik hormon anne ve bebek için tamamen güvenlidir. Hamilelik öncesinde de bu hastalıktan muzdarip olanlar, diğer hamile kadınlardan daha çok tiroksine ihtiyaç duyar. Aynı zamanda Hashimoto hastalığına sahip gebe kadınların 6 ile sekiz haftada bir, bir uzman tarafından muayene edilmeleri gerekir.
2. İyot
Hamile kadınlar normal insanlardan daha çok iyota ihtiyaç duyar(yaklaşık 250 mikrogram). ABD’de yapılan bir araştırmaya göre, gebe kadınların %7’sinin yeterli iyot almadığı görülüyor. Düz tuz yerine iyotlanmış tuz kullanmak, iyot içeren takviyeler almak bu ihtiyacı karşılar. Fakat otoimmün troide sahip insanlar yan etkiler yaşayabilir veya iyota karşı hassasiyet gösterebilirler. Bu insanlar için yosun ve yosun gibi iyot oranı yüksek yiyecekleri yemek, hipotroidi için iyi olmayabilir. Bu tür kötü etkileri engellemek için doktorunuza görünün.
Doğum Sonrası Tiroidit
Gebelikte Hashimoto rahatsızlığının yanı sıra başka bir tiroid hastalığı da görülebilir. Hormonun aşırı seviyelere ulaşmasıyla, depolanan tiroid hormonları kan dolaşımına sızar yani tiroidin enflamasyonu durumu yaşanır. Doğumdan sonraki ilk yıllarda kadınların yaklaşık yüzde 40'ı bu durumdan etkilenir. Doğum sonrası tiroiditinin bir veya iki ay boyunca hipertiroidiye neden olan beklenen bir durum olduğu düşünülmektedir. Çoğu kadında bu rahatsızlığı hipotiroidizm izler ve 6 ila 12 ay sonra normal tiroid fonksiyonlarına kavuşurlar. Bazı kadınların tiroid bezleri o kadar hasar görür ki, normal tiroid işlevlerine geri dönmezler ve kalıcı rahatsızlık olarak hipotiroidizm ile yaşarlar. Doğum sonrası tiroidit gelecek gebeliklerde tekrarlanabilir. Doğum sonrası tiroidit vakalarının çoğu, semptomların tekrar olduğu varsayılarak tanı konulmaz. Bu nedenle, uykusuzluk ve yorgunluğu birkaç aydan daha uzun süre yaşayan veya doğum sonrası depresyon geçiren her kadın bir sağlık uzmanına mutlaka danışmalıdır. Ciddi hipotiroidizm vakaları ilaç tedavisi gerektirebilir.