Tüp bebek nedir?
Sperm ve yumurtaların laboratuvar ortamında birleştirildiği bir doğurganlık tedavisidir.Oluşan embriyo veya embriyolar bebeğin geliştiği yere yanı rahim içine transfer edilir.
Tüp bebek kimler içindir?
Eğer yumurtlama,yumurta kalitesizliği,fallop tüpünde problem veya endometriozis problemi ile karşı karşıyaysanız veya erkeğiniz sperm sayısı ve motilitesi(hareket yeteneği) problemi yaşıyorsa,dışarıdan alınan yumurta ile hamile kalmak istiyorsanız tüp bebek için başvurabilirsiniz.
Eğer doktorunuz problemi tam olarak belirleyemezse (buna açıklanamayan verimsizlik diyoruz) veya diğer tedaviler başarılı olmazsa tüp bebek sizin için bir seçenek olabilir.
Tüp bebek için uygulanan tedaviler nelerdir?
-Yumurtalık uyarılması:Adet gününüzün ilk gününe 8-14 gün kala yumurtalığı uyaran ve çoğul olgun yumurta(tek yumurta yerine) üretmesini sağlayan doğurganlık ilacı yanı gonadotropin(yumurtalık maddesi) alacaksınız.Ayrıca vücudun çok erken yumurta üretmemesi için leuprolit ve setroreliks gibi sentetik hormonlara ihtiyaç duyacaksınız.
-Folikül gelişimi:Bu ilaçları alırken,her 2-3 günde bir doktorunuzu ziyaret edip kandaki hormon miktarı ve ultrason ile yumurtalık kontrol edilecektir.Bu doktorunuzun folikül gelişimini kontrol etmesini sağlar.Folikül,yumurtaların olgunlaştığı sıvı dolu keselerdir.
-HCG trigger shot:Folikül hazır hale geldiği zaman HCG (hamilelik hormonu) enjekte edilir.Bu yumurtaların tam olgunlaşmasını ve döllenmeye hazır hale getirmesini sağlar.Bu hormondan 36 saat sonra yumurtalarınız çıkarılmaya hazır hale gelir.
-Yumurtaların toplanması:Doktorunuz size anestetik(uyuşturucu) verir ve ultrason ucunu vajinanın aracılığıyla yumurtalıklara bakmak ve folikülleri belirlemek için kullanır.Ondan sonra ince bir iğne ile vajina duvarı aracılığıyla yumurtaları foliküllerden çıkarır.8-15 tane yumurta çıkarılır.Bu işlemden sonra bir kaç günlüğüne kanamalar ve kramplar geçirebilirsiniz.
-Döllenme:Embriyolog(yumurta,sperm ve embriyo konusunda uzman kişi) yumurtalarınızı partnerinizin spermiyle birleştirmeden ve gece onları kuluçkaya koymadan önce yumurtalarınızı inceler.Fakat bazı zamanlarda yumurtalar normal bir şekilde döllenmez eğer sperm kalitesi zayıfsa.Bu gibi durumlarda doktorunuz intrastoplamik sperm enjeksiyon tekniğine(İCSİ) başvurur.Bu teknik ile tek sperm her olgunlaşmış yumurtanın içine enjekte edilir.
-Embriyo gelişimi:Yumurta çıkarıldıktan 3 gün sonra bazı yumurtalar başarılı bir şekilde döllenir ve 8-10 hücreli embriyolar haline gelir.Ellinci günde bu embriyolar blastosistlere dönüşür.
-Embriyo seçimi:Embriyolog en yaşayabilir embriyo veya embriyoları yumurta çıkarıldıktan 3-5 gün sonra rahime yerleştirilir.Kalan fazla embriyolar bir sonraki hamilelikte kullanılmak için dondurulur.Bunları yok edebilirsiniz veya başkalarına bağışlayabilirsiniz.
-Embriyo yerleştirme:yaşınıza ve teşhise bağlı olarak,doktorunuz bir ile beş arasında embriyoyu rahim ağzına yerleştirilen ince tüp(kateter,sonda) yardımıyla rahime yerleştirir.Bazı yumuşak kramplar geçirebilirsiniz fakat anesteziye gerek yoktur.
-Başarılı yerleştirme:Eğer yerleştirme çalışırsa rahime yerleştirilen embriyo gelişerek bebeğe dönüşür.Eğer ne kadar çok embriyo yerleştirilirse hamile kalma şansınız o kadar fazladır.Tüp bebek ile hamile kalan kadınların %20'si genelde ikiz ve katları doğurmaktadır.
Embriyo yerleştirildikten iki hafta sonra hamilelik testlerini yaptırabilirsiniz.
Tüp bebeğin bir döngüsü yaklaşık altı haftalık bir zaman alır.
Yumurtanın olgunlaşması için bir kaç hafta beklemek zorundasınız.Ondan sonra siz ve partneriniz doktorunuzun kliniğinde yumurtaların çıkarılması ve döllenmesi için yaklaşık yarım gün zaman geçireceksiniz.Üç beş gün sonra embriyonun rahime yerleştirilmesi için geri döneceksiniz fakat aynı gün eve dönebilirsiniz.
-HCG trigger shot:Folikül hazır hale geldiği zaman HCG (hamilelik hormonu) enjekte edilir.Bu yumurtaların tam olgunlaşmasını ve döllenmeye hazır hale getirmesini sağlar.Bu hormondan 36 saat sonra yumurtalarınız çıkarılmaya hazır hale gelir.
-Yumurtaların toplanması:Doktorunuz size anestetik(uyuşturucu) verir ve ultrason ucunu vajinanın aracılığıyla yumurtalıklara bakmak ve folikülleri belirlemek için kullanır.Ondan sonra ince bir iğne ile vajina duvarı aracılığıyla yumurtaları foliküllerden çıkarır.8-15 tane yumurta çıkarılır.Bu işlemden sonra bir kaç günlüğüne kanamalar ve kramplar geçirebilirsiniz.
-Döllenme:Embriyolog(yumurta,sperm ve embriyo konusunda uzman kişi) yumurtalarınızı partnerinizin spermiyle birleştirmeden ve gece onları kuluçkaya koymadan önce yumurtalarınızı inceler.Fakat bazı zamanlarda yumurtalar normal bir şekilde döllenmez eğer sperm kalitesi zayıfsa.Bu gibi durumlarda doktorunuz intrastoplamik sperm enjeksiyon tekniğine(İCSİ) başvurur.Bu teknik ile tek sperm her olgunlaşmış yumurtanın içine enjekte edilir.
-Embriyo gelişimi:Yumurta çıkarıldıktan 3 gün sonra bazı yumurtalar başarılı bir şekilde döllenir ve 8-10 hücreli embriyolar haline gelir.Ellinci günde bu embriyolar blastosistlere dönüşür.
-Embriyo seçimi:Embriyolog en yaşayabilir embriyo veya embriyoları yumurta çıkarıldıktan 3-5 gün sonra rahime yerleştirilir.Kalan fazla embriyolar bir sonraki hamilelikte kullanılmak için dondurulur.Bunları yok edebilirsiniz veya başkalarına bağışlayabilirsiniz.
-Embriyo yerleştirme:yaşınıza ve teşhise bağlı olarak,doktorunuz bir ile beş arasında embriyoyu rahim ağzına yerleştirilen ince tüp(kateter,sonda) yardımıyla rahime yerleştirir.Bazı yumuşak kramplar geçirebilirsiniz fakat anesteziye gerek yoktur.
-Başarılı yerleştirme:Eğer yerleştirme çalışırsa rahime yerleştirilen embriyo gelişerek bebeğe dönüşür.Eğer ne kadar çok embriyo yerleştirilirse hamile kalma şansınız o kadar fazladır.Tüp bebek ile hamile kalan kadınların %20'si genelde ikiz ve katları doğurmaktadır.
Embriyo yerleştirildikten iki hafta sonra hamilelik testlerini yaptırabilirsiniz.
Tüp bebek ne kadar uzun sürer?
Tüp bebeğin bir döngüsü yaklaşık altı haftalık bir zaman alır.
Yumurtanın olgunlaşması için bir kaç hafta beklemek zorundasınız.Ondan sonra siz ve partneriniz doktorunuzun kliniğinde yumurtaların çıkarılması ve döllenmesi için yaklaşık yarım gün zaman geçireceksiniz.Üç beş gün sonra embriyonun rahime yerleştirilmesi için geri döneceksiniz fakat aynı gün eve dönebilirsiniz.
Tüp bebeğin başarılı olma oranı nedir?
Tüp bebeğin sonuçları dramatik bir şekilde değişmektedir.Bu değişim kadınların yaşına ve doğurganlıklarına bağlıdır.Genç kadınlar genellikle sağlık yumurtalara sahip olurlar ve genç kadınlarda tüp bebek başarı oranı yüksektir.
Bu başarı oranı yaşa bağlı olarak:
-35 yaşından genç kadınlar için %41
-35 ile 37 yaş arasındaki kadınlarda %31
-38 ile 40 yaş arasındaki kadınlarda %22
-40 ile 42 yaş arasındaki kadınlarda % 12'dir.