Mamografi meme kanseri için kullanılan bir tarama testidir.X-ray görüntüleri sayesinde meme dokularında oluşan değişiklikler veya anormal gelişmeler tespit edilebilir.
Meme dokuları için özel olarak yapılmış dijital X-ray makinası memeyi sıkıştırarak ve en az iki farklı açıdan görüntü alarak meme dokuları için bir görüntü seti oluşturur.Bu görüntü setine mamografi denilir.Meme dokusu beyaz ve opak gözükür ve yağlı doku koyu ve yarı saydam gözükür.Bazı sağlık merkezleri ayrıca 3-D yani üç boyutlu mamografi de kullanırlar.Bu normal mamografilere benzer,fakat radyologun kontrol etmesi için çeşitli açılardan daha fazla görüntü sağlayabilir.
Fiziksel inceleme sırasında gözükmeyen veya hissedilmeyen küçük doku değişiklikleri veya topaklar mamografi yardımıyla tespit edilebilir.Eğer meme dokularında herhangi bir anormal değişim,gelişme veya topak bulunursa mamografi ayrıca doktorunuzun gelecekteki adımı belirlemesine yardımcı olabilir.
Neden mamografiye ihtiyaç duyulur?
Meme kanseri riski yaşla birlikte artar.Bu nedenle menopoza giren tüm kadınlar düzenli olarak mamografi testini yaptırmalıdır.
Meme kanserinden en iyi korunmanın yolu mamografidir çünkü erken aşamalarda kanseri tespit edebilir ve buna göre önlem alınabilir.
Menopoza giren kadınlar ne sıklıkla mamografi filmini çekmelidir?
Meme kanser uzmanları bir kadının ilk mamografi filmini ne zaman çekmesi gerekir konusunda görüş ayrılıklarına sahiptir.
Bazı uzmanlar 45 yaşından sonra düzenli olarak mamografi filmi çekmesini tavsiye ederken,bazıları da 50 ve 74 yaşları arasında bunu tavsiye eder.Bir çok uzmana göre de 50 yaşından önce mamografi testini yaptırmak veya filmini çekmek ihtiyaçlara ve risklere bağlı olarak kişinin kararına bağlı olmalıdır.
Mamografi testine ihtiyaç duyup duymadığınız doktorunuz ve kendi aranızda vereceğiniz kişisel kararınıza bağlıdır.Eğer 40 yaş üzerindeyseniz,ne zaman mamografi testine başvurabileceğiniz konusunda doktorunuzla konuşun.Bazı doktorlar bunu 40 yaşından önce de tavsiye edebilir.Bu karar kendi kişisel risk faktörlerinize bağlıdır.
Mamografi için nasıl hazırlanmalısınız?
Mamografiden önce,eğer hamileyseniz ve hamile olabileceğinizi düşünüyorsanız testi yapan teknisyeni veya doktorunuzu bu konuda bilgilendirin.
Diyet değişikliği gerekmez,ilaçlarınızı normal bir şekilde almaya devam edin.Vücut tozu,krem,deodorant,koltuk altı losyonlarını test gününde kullanmayın.bu maddeler X-rayleri engelleyebilir.
Bel üstünde yer alan bütün elbiseleri çıkartmanız istenecek ve size bir hastane elbisesi veya cübbesi verilir.Takıları çıkartmanız gerekebilir.
Mamografi nasıl yapılır?
Mamografiyi yapan kişi sizden X-ray makinası önünde oturmanızı ister.Göğüsleriniz X-ray plakası üzerine bırakılır.Göğüsleriniz gerginleşene kadar yavaşça sıkıştırılır böylece daha iyi görüntü alınabilir.Bir kaç dakikalık bu aşamada daha iyi görüntülerin çekilmesini istiyorsanız mamografi yapan kişiye yardımcı olmanız gerekir.Eğer göğüsleriniz üzerindeki basınç çok fazla ise ve ağrı hissediyorsanız bunu teknisyene söyleyin.
Eğer basınçtan dolayı bazı rahatsızlıklar hissederseniz endişelenmenize gerek yok,bu sadece bir kaç dakika sürer.Sıkıştırma anında rahatsızlıklardan kaçınmak için adet periyodunuz gerçekleşmeden 10 gün önce mamografi testini yaptırabilirsiniz.Çünkü bu zamanda göğüsler alıngan ve bazı ağrılara sahip değildir.
Bütün meme dokularının açık bir şekilde gözükebilmesi için bir kaç açıdan meme görüntüsü alınır.Düzenli mamografi testi yaptıran kişilerde genellikle iki görüntü yeterli olabiliyor.Mamografi testi genellikle 5-10 dakika sürer.
Bu görüntüler daha sonra bir radyolog veya görüntüleri değerlendirmede uzman bir kişi tarafından incelenir.Görüntüler incelendikten sonra eğer risk varsa doktorunuz daha fazla görüntü isteyebilir veya sizden göğüs ultrasonuna girmenizi isteyebilir.
Mamografi sonrası ne olur?
Eğer mamografiden sonra kendinizi rahatsız hissederseniz,iyileşmek için aspirin veya ibuprofen alıp alamayacağınızı doktorunuza sorun.Genellikle,kısa süre içinde normal aktivitelerinize devam edeceksiniz.
Mamografi sonuçları doktorunuza verilir ve test sonuçlarının ne anlama geldiğini doktorunuz size söyleyecektir.Eğer bir risk durumu varsa daha fazla teste ihtiyaç duyulabilir.Test sonuçlarını iki hafta içinde almazsanız bu test sonuçlarının normal olduğu anlamına gelmez.Bunun için doktorunuzla iletişime geçin ve herhangi bir problemin olmadığından emin olun.
Genellikle göğüs kanseri mamografi testini yapan kadınların binde 2-4'ünde meme kanseri teşhis edilir.Kadınların %10'unda ayrı testlere ihtiyaç duyulur,bu testler genellikle bu testler ultrasondur.Eğer böyle bir durum sizde gerçekleşirse alarma geçmenize gerek yok.Bu kadınların %8-%10'undan biyopsi alınır ve %80'i kanser belirtisi ile rastlamaz.Yani %10'luk kesim arasındaysanız ekstra testlerden sonra kanserle teşhis edilme riskiniz yaklaşık %20'dir.