Sifiliz bir bakteri çeşidinin sebep olduğu cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır.Eğer tedavi edilmezse,sifiliz uzun süreli ciddi sorunların ortaya çıkmasına sebep olabilir.Fakat sifiliz enfeksiyonu bulaştığında,antikorlarla tedavi edilebilir.
Sifiliz, enfeksiyon kapan kişilerin yaralarına doğrudan temasla bulaşır.Sifiliz enfeksiyonu çoğu zaman vajina,anal ve oral cinsel yolla bulaşır.Fakat eğer birisini öperseniz ve bu kişinin dudakları etrafında sifiliz yaraları varsa bu yaralara maruz kalmanız durumunda enfeksiyonu kapabilirsiniz.
Sifiliz hamilelik sırasında plasenta aracılığıyla veya doğum esnasında bir yara ile etkileşim sonucu bebeğe geçebilir.
Sifiliz çok yaygın bir hastalık değil fakat son yıllarda artan yoksulluk,eğitimsizlik ve yetersiz sağlık kuruluşları veya çekinme gibi etkenlerden dolayı büyük bir hızla artmaktadır.
Sifiliz belirtileri nelerdir?
Sifiliz belirtileri aşama aşama geliştiği gibi kişiden kişiye değişir.Bazı durumlarda belirtileri fark edemezsiniz ve test yaptırmayana kadar sifiliz hastalığına sahip olduğunuzu bilmezsiniz.
İlk aşamada birincil sifiliz ortaya çıkar,belirtileri ağrısız ve çok bulaşıcı yara veya yaralardır.Bakterilere maruz kaldıktan sonra genellikle üç hafta sonra enfeksiyon mahalinde belirtiler kendini göstermeye başlar.Bu belirtiler bazen daha erken veya üç ay sonraya kadar da ortaya çıkabilir.
Sifiliz enfeksiyonu frengi çıbanı denilen yaralara neden olur.Frengi çıbanı bazen vajina veya ağızda çıktığı için onları hiç fark etmeyebilirsiniz.Frengi çıbanı ayrıca cinsel organla anüs arsındaki alanda,anüste,dudaklarda ve lenf düğümlerinde gözükebilir.Yaralar geliştikçe frengi çıbanı da büyümeye başlar.
Eğer bu aşamada doğru bir tedavi olursanız,enfeksiyon iyileştirilebilir.Eğer tedavi olmazsanız yaralar 3-6 hafta kadar sürebilir ve kendiliğinden iyileşebilir.Fakat spiroket denilen bakterilerin çoğalma ve kan yoluyla yayılma ihtimalli yüksektir.Eğer bu gerçekleşirse,hastalık ikincil sifiliz denilen bir sonraki aşamaya geçer.
İkinci aşamada,sifiliz çeşitli belirtilere sahiptir,bu belirtiler yaraların gözükmesinden haftalar veya aylar sonra ortaya çıkar,yine birinci aşamada olduğu gibi bu belirtileri fark etmeme olasılığı da vardır.Vajina ve ağızda yaralar,genital bölgede bulaşıcı ve ağrısız siğil şeklinde yaralar,grip belirtilerine benzer belirtiler,kilo kaybı ve saç kaybı gibi belirtilerle karşılaşabilirsiniz.Bu aşamada da hala enfeksiyonu tedavi ile iyileştirebilirsiniz.
Eğer tedavi olmazsanız belirtiler kendiliğinden bir kaç ay sonra ortadan kaybolur,fakat enfeksiyon vücutta kalır.Bakteriler gizli fazda üremeye devam eder ve yıllar sonra çok ciddi problemlere neden olabilir.
Doğru bir tedaviden geçmeyen insanların üçte biri üçüncül sifiliz geliştirebilir.Bu üçüncü aşamaya kadar gelebilen bu enfeksiyon otuz yıl boyunca vücutta kalabilir ve ciddi kalp anormalliklerine sebep olur.Kemiklerde,deride ve organlarda tehlikeli ve potansiyel ölümcül yaralar meydana gelebilir.Bugünlerde doğru bir tedaviden geçene insanların bazıları üçüncül sifiliz enfeksiyonu yenebilmektedir.
Ayrıca sifiliz merkezi sinir sistemini,beyni ve omurgayı da etkileyebilir.Buna nörosifiliz denir.Nörosifiliz herhangi bir aşamada meydana gelebilir.Erken aşamalarda menenjit gibi problemlere,geç aşamalarda ise nöbetler,körlük,işitme kaybı,akıl hastalığı,psikoz(ruhsal denge bozukluğu),omurga problemleri,ve ölüme neden olabilir.
Sifiliz gebeliği nasıl etkiler?
Sifiliz gebelik esnasında herhangi bir zamanda kana karışıp plasenta aracılığıyla bebeğe geçebilir.Ayrıca doğum sırasında da bebeği etkileyebilir.Eğer sifiliz enfeksiyonu erken zamanda tespit edilip tedavi edilirse bebeğiniz büyük ihtimalle iyi olur.
Eğer tedavi olmazsanız bebeğin bu enfeksiyondan etkileme riski çok yüksektir,özellikle sifilizin ilk aşamasında çünkü bu aşamada sifiliz oldukça bulaşıcıdır.Hamile olmayan kadınların yaklaşık %50'si bu enfeksiyonu bebeklerine bulaştırırlar.Eğer bebek bu enfeksiyonu kaparsa düşük yapma,bebeğin ölü doğması,veya bebek ciddi nörolojik problemlerle doğabilir.Ayrıca sifiliz enfeksiyonu erken doğuma neden olabilir veya rahim içi gelişme yetersizliğine yol açabilir.
Eğer bebek tedavi olmayan annelerinden sifiliz enfeksiyonu kaparsa bebekte oluşan bazı problemler ultrasonda gözükebilir.Bu problemler genellikle aşırı büyüyen plasenta,karında aşırı sıvı,aşırı şişme,ve genişlemiş karaciğer veya dalaktır.Enfeksiyon kapan bebekler doğumda diğer bazı anormalliklerle doğabilirler:ağız,genital ve anüs çevresinde deri kızarması ve bazı yaralar,anormal burun akıntıları,şişen lenf bezleri,zatüree ve anemi.
İlk başlarda bir çok bebekte bu belirtiler gözükmez,fakat tedavi edilmezse doğumdan bir iki ay sonra belirtiler gelişir.Erken gözükmesi veya gözükmemesi pek önemli değil ama eğer bu enfeksiyon tedavi edilmezse yıllar sonra bebekte bir çok ciddi problem ortaya çıkabilir.Örneğin:kemik ve diş deformiteleri,görme ve işitme kaybı,ve diğer ciddi nörolojik problemlere neden olabilir.Bu nedenle hamile kadınların test yaptırmaları ve tedavi olamaları kritik derecede önemlidir.
Gebelikte sifiliz nasıl tedavi edilir?
Penisilin(penicillin) siz ve bebeğiniz için hamilelik sırasında tek güvenli antibiyotiktir ve sifiliz enfeksiyonunu başarılı bir şekilde tedavi eder.Eğer sifiliz enfeksiyonu kaparsanız enfeksiyonun hangi aşamada olduğuna ve nörosifilize sahip olup olmadığınıza bağlı olarak bir kaç penisilin iğnesi yaptıracaksınız.Eğer penisiline karşı alejiniz varsa ilk başta ilaca karşı duyarsızlaştırılmanız gerekir.Ve ondan sonra penisilin alabilirsiniz.
Bir çok hamile kadında sifiliz tedavisi sırasında ateş,titreme,başağrısı,eklem ağrısı ve kas ağrısı gibi belirtiler ortaya çıkabilir.Tedavi bittikten kısa bir süre sonra yani 24-36 saat içinde bu belirtiler ortadan kaybolur.
Tedavi ayrıca bebeğin kal atış oranında bazı değişikliklere sebep olabilir,ve eğer ikinci üç ayda iseniz bazı kasılmalara neden olabilir.