Beşinci hastalık genelikle hafiftir ve okul öncesi veya okul yaşındaki(5-15) çocukları etkiler.Bu hastalığa bazen tokatlanmış yanak hastalığı da denir çünkü bu enfeksiyonu kaptığınız zaman yalancı kırmızı yüz döküntüleri gelişir.
Yetişkinlerde bu beşinci hastalığa sahip olabilir.Parvovirüs B19 bu hastalığa neden olur,parvovirüs B19 virüsü kırmızı kan hücre üretimini engeller.Yeni hücre üretiminin durması sağlıklı yetişkinlerde ve çocuklarda problem değil.Çünkü bu hastalık çok uzun sürmez,böylece önceden üretilen hücrelerle yetinebilirsiniz.
Fakat anemi olan,bağışıklık bozukluğu bulunan insanlar veya doğmamış bebekler için beşinci hastalık ciddi problemlere neden olabilir.
Enfeksiyon genelikle tükürük ve burun akıntısı aracılığıyla yayılır.Böylece eğer öksüren,tüküren,hapşıran,kaşığını veya su bardağını paylaşan kişilerden bu enfeksiyonu kapabilirsiniz.
Parvovirüs kana bulaşabilir,eğer kana bulaşırsa plasenta aracılığıyla bebeği etkileyebilir.Nadir de olsa enfeksiyon bebek kaybına neden olabilir.Eğer daha önce beşinci hastalık enfeksiyonu kaptıysanız ve buna karşı bağışıklık kazandıysanız enfeksiyon kapma ve bebeğe bulaşma riski azalır.
Kedi ve köpeklere bulaşan parvovirüs size bulaşamaz,sizin kaptığınız parvovirüs B19 virüsü de onlara bulaşamaz.Yani ikisi farklı şeylerdir.
Hamileyken bebeğim beşinci hastalık enfeksiyonu kaparsa ne olur?
Eğer bağışıklı değilseniz ve hamilelik sırasında virüsü kaparsanız,büyük ihtimalle bebeğiniz iyi olur.Virüsün plasenta aracılığıyla bebeğe geme olasılığı 3'te 1'dir.Fakat bu bekler arasında bile çoğu iyi olur ve herhangi bir enfeksiyon belirtisini göstermez.
Çok nadir durumlarda beşinci hastalık enfeksiyonu düşük yapmaya,bebeğin ölü doğmasına,ölümcül anemi,ve bazen bebeğin kalp iltihaplanmasına neden olabilir.Eğer anemi veya kalp iltihaplanması ciddi seviyelere ulaşmışsa,bebek hidrops denilen ölümcül durumlar geliştirebilir.Hidrops,bebek dokularının aşırı sıvı almasıdır.
20.haftadan önce bu enfeksiyonu kapan anneler bebeklerinin kaybetme olasılığı yaklaşık %10'dur.Bebek kaybı genellikle enfeksiyon bulaştıktan sonra bir kaç hafta veya bir bir kaç ay sonra gerçekleşir.Gebeliğin yarısından sonra bu enfeksiyonu kapan bir çok anne çeşitli problemlerle karşı karşıya kalabilir.
Beşinci hastalığın belirtileri nelerdir?
Belirtiler kişiden kişiye değişebilir,ve parvovirüsü kapan yetişkin ve çocukların yarısı hiç bir belirti göstermez.Enfeksiyonu kaptıktan bir iki hafta sonra düşük ateş,ağrı,başağrısı,yorgunluk,burun akıntısı ve boğaz ağrısı gibi hafif belirtilerle karşılaşabilirsiniz.
Yaklaşık bir hafta sonra belirtiler başladıktan sonra çocukların yanakları tokat atılmış gibi kızarmaya başlar.Bu kızarma gövde ve uzuvlarda da görülebilir.Zamanla yalancı yüz döküntüleri gözükür,ve insanlar artık bulaşıcı olmaz.
Kızarma bir iki haftada yok olacaktır,fakat daha uzun sürebilir veya gelecek bir kaç hafta içinde aralıklı olarak yeniden gözükebilir,büyük ihtimalle bu güneş,sıcaklık veya soğuk veya egzersizden kaynaklanır.Beşinci hastalık enfeksiyonu kapan çocuklar eklem ağrısı da yaşayabilir,ama bu çok nadir bir durumdur.
Enfeksiyonu kapan yetişkinler genellikle kızarmış yanaklara sahip olmaz.Kadınlar kısmen eklem ağrısı yaşar.En fazla el,bilek ve topuk ve bazen diz eklemleri de etkilenir.Eklem ağrısı genellikle bir kaç hafta içinde yok olur,fakat bazı durumlarda aylarca veya yıllarca sürebilir veya yeniden meydana gelebilir.
Beşinci hastalıktan korunmak için ne yapmalıyım?
Hastalıktan korunmak bir zor olabilir,çünkü insanlar daha hastalık belirtilerini göstermeden bulaşıcı olabiliyorlar.Alttaki tavsiyeleri takip ederek parvovirüs riskini veya diğer enfeksiyon risklerini azaltabilirsiniz:
-Viral benzeri semptomlar gösteren kişilerden uzak durun.
-Sık sık ellerinizi yıkayın.
-Tabaktaki yiyeceklerinizi,yemek parçalarınızı veya bardağınızı kimseyle paylaşmayın.
Eğer beşinci hastalık enfeksiyonu kaparsam ne yapmalıyım?
Eğer beşinci hastalık enfeksiyonu kaparsanız derhal doktorunuza başvurun.Doktorunuz bağışıklık için antikor bulundurduğunuzu incelemek için kan testini yapacaktır.Eğer doktorunuz hala virüslerin kaldığını düşünüyorsa kan testini tekrarlayabilir.
Eğer test sonuçları enfeksiyonu kaptığınızı doğrularsa,doktorunuz ultrason yardımıyla bebeğin dokuların sıvı tutup tutmadığını inceler.Ayrıca aşırı amniyon sıvısı ve plasentanın çok büyük veya şişkin olup olmadığını kontrol eder.Bu arada Doppler ultrason yardımıyla bebeğin kan akışı ve anemi belirtilerini inceleyebilir.
Eğer bir kaç ay sonra bebeğiniz iyi görünüyorsa ve herhangi bir problem yoksa endişe etmenize gerek yok.Büyük ihtimalle bu enfeksiyon daha sonra gelişmez.
Fakat eğer testler bebeğinizin anemi olduğunu gösterirse,bir perinatolog iğne ile rahim içinden bebeğin kordonundan kan alır ve bu kan anemi için incelenir.Eğer anemi yani kansızlık çok şiddetliyse size fetal kan nakli tavsiye edebilir.Fetal kan naklide kan göbek kordonunun damarına transfer edilir.